Soja-isoflavonen en opvliegers: helpt het?
Soja-isoflavonen zijn plantaardige oestrogenen die opvliegers zouden verminderen. Wat het onderzoek laat zien, hoe klein het effect is, en de vraag rond borstkanker.
Redactioneel getoetst aan erkende bronnen zoals de NHG-richtlijnen, Thuisarts.nl en het Voedingscentrum. Deze informatie is geen medisch advies; raadpleeg bij klachten je huisarts.
Kernclaims & bewijs
Soja-isoflavonen verminderen bij een deel van de vrouwen de opvliegers licht, maar een Cochrane-review vond geen overtuigend bewijs en de studies spreken elkaar tegen.
Mager bewijsOmdat isoflavonen op oestrogeen lijken, is voorzichtigheid geboden bij borstkanker in de voorgeschiedenis of hormoongevoelige medicatie.
Redelijk bewijs
Helpen soja-isoflavonen tegen opvliegers? Bij een deel van de vrouwen misschien een beetje, maar het bewijs is zwak en wisselend. Een grote Cochrane-review vond geen overtuigend effect. Het is dus het proberen waard als milde poging, niet als zekere oplossing.
⚠️ Voorzichtig bij hormoongevoelige aandoeningen
Isoflavonen lijken op oestrogeen. Bij borstkanker in de voorgeschiedenis of hormoongevoelige medicatie overleg je eerst met je arts voor je een supplement neemt.
Wat het zou moeten doen
Soja-isoflavonen zijn plantaardige stoffen die qua bouw op het lichaamseigen oestrogeen lijken. Het idee is dat ze een deel van de rol van het weggevallen oestrogeen overnemen en zo opvliegers dempen. De theorie is aannemelijk, maar de praktijk valt tegen.
Wat het bewijs zegt
Een Cochrane-review die de studies naar fyto-oestrogenen samennam, vond geen overtuigend bewijs dat ze opvliegers verminderen Lethaby A, 2013. De onderzoeken lopen sterk uiteen: sommige zien een klein effect, andere niets. Ook de richtlijn houdt het op een klein en onzeker effect National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2015. Als er iets is, is het bescheiden.
Veiligheid
Soja in je gewone eten is prima en levert eiwit. Een geconcentreerd isoflavonen-supplement is een andere zaak. Omdat de stoffen op oestrogeen lijken, is voorzichtigheid geboden bij borstkanker in de voorgeschiedenis of hormoongevoelige medicatie National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2015. Overleg dat met je arts.
De eerlijke conclusie
Wil je het proberen, geef het enkele weken en houd je verwachting laag. Rode klaver, een ander fyto-oestrogeen, doet het in onderzoek nog minder goed, zie rode klaver. Voor de vergelijking met hormoontherapie en kruiden, zie welk middel werkt het best.
Veelgestelde vragen
Helpt soja tegen opvliegers?
Bij sommige vrouwen iets, bij andere niet. Het effect is klein en de studies spreken elkaar tegen. Een poging van enkele weken kan uitwijzen of het voor jou verschil maakt.
Wat is het verschil tussen soja eten en een supplement?
Soja in je gewone voeding levert eiwit en kan geen kwaad. Een isoflavonen-supplement is geconcentreerder en een aparte afweging, zeker bij hormoongevoelige aandoeningen.
Is soja veilig bij borstkanker?
Omdat isoflavonen op oestrogeen lijken, is voorzichtigheid geboden bij borstkanker in de voorgeschiedenis of hormoongevoelige medicatie. Overleg dat eerst met je arts voor je een supplement neemt.
Bronnen
- Lethaby A, Marjoribanks J, Kronenberg F, Roberts H, Eden J, Brown J (2013). Phytoestrogens for menopausal vasomotor symptoms. Cochrane Database of Systematic Reviews (12):CD001395. doi:10.1002/14651858.CD001395.pub4 bron
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2015). Menopause: diagnosis and management (NG23). nice.org.uk. bron