Vervroegde overgang en vroege menopauze
Komt de overgang voor je veertigste, dan spreken we van vroege menopauze of POI. Wat de gevolgen zijn voor botten en hart, en waarom behandeling dan juist belangrijk is.
Redactioneel getoetst aan erkende bronnen zoals de NHG-richtlijnen, Thuisarts.nl en het Voedingscentrum. Deze informatie is geen medisch advies; raadpleeg bij klachten je huisarts.
Kernclaims & bewijs
Bij een menopauze voor het veertigste jaar (POI) wordt hormoontherapie meestal juist geadviseerd, om botten en hart- en vaatstelsel te beschermen.
Redelijk bewijsEen vervroegde overgang verhoogt het risico op botontkalking en hart- en vaatziekten als de hormoonspiegels langdurig laag blijven zonder behandeling.
Redelijk bewijs
Wat betekent een vervroegde overgang? Als je menopauze voor je veertigste komt, spreken we van primaire ovariele insufficientie of POI. Anders dan bij de gewone overgang wordt hormoontherapie dan meestal juist aangeraden, omdat je botten en hart- en vaatstelsel anders te lang zonder oestrogeen zitten.
⚠️ Laat een vroege overgang beoordelen
Blijft je menstruatie voor je veertigste langdurig weg, ga dan naar de huisarts. Er zijn gevolgen voor je botten en hart die met behandeling goed op te vangen zijn.
Wat het is
De gemiddelde leeftijd van de laatste menstruatie ligt rond de eenenvijftig. Komt de overgang tussen je veertigste en vijfenveertigste, dan heet dat vroeg. Voor je veertigste heet het POI en dat komt bij ongeveer een op de honderd vrouwen voor National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2015. Soms is er een aanwijsbare oorzaak, zoals een operatie of behandeling, vaak niet.
Waarom het meer aandacht vraagt
Bij de gewone overgang is de afweging over hormonen een keuze. Bij een vroege menopauze ligt dat anders. Je lichaam mist dan jarenlang eerder de oestrogenen die het normaal nog zou aanmaken. Dat verhoogt het risico op botontkalking en op hart- en vaatziekten National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2015. Daarom is hormoontherapie hier meestal een aanrader, in elk geval tot ongeveer de gemiddelde overgangsleeftijd.
De klachten
De klachten lijken op die van de gewone overgang: opvliegers, slechter slapen, een wisselende stemming en vaginale droogheid Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), 2022. Wat er anders aan is, is dat ze op jongere leeftijd komen en dat de gevolgen voor de lange termijn zwaarder wegen.
Wat je kunt doen
Ga naar de huisarts als je menstruatie voor je veertigste lang wegblijft. Die kan onderzoeken wat er speelt en met je bespreken of hormoontherapie past Thuisarts.nl (NHG), 2024. Denk daarnaast aan je botten met genoeg beweging, calcium en vitamine D. Meer daarover bij botontkalking na de overgang.
Veelgestelde vragen
Wat is een vroege menopauze?
Een menopauze tussen je veertigste en vijfenveertigste heet vroeg. Komt hij voor je veertigste, dan heet het primaire ovariele insufficientie of POI. Dat komt bij ongeveer een op de honderd vrouwen voor.
Moet ik dan hormonen nemen?
Bij een vroege menopauze wordt hormoontherapie meestal juist aangeraden, in elk geval tot de gemiddelde leeftijd van de overgang. Het beschermt je botten en hart en vervangt wat je lichaam nog zou moeten aanmaken.
Kan ik nog kinderen krijgen na een vroege menopauze?
Zwanger worden wordt onwaarschijnlijk, maar niet altijd onmogelijk. Bespreek je kinderwens met een arts, want er zijn soms opties. Betrouwbare uitspraken hierover horen bij een specialist.